Lost in Prison, El Salvador

[English] The prison of Sesuntepeque has a capacity of about 250 inmates, but currently habits about 800 people. More than 200 women are living in a small women’s section. There is one bathroom for 50 women and all have but two bottles of water to make it through the day. Many are in expectation of their trial, which can last for over a year.

[Dutch] Circa twee uur buiten San Salvador ligt de gevangenis van Sesuntepeque. Deze gevangenis heeft drie secties, één voor vrouwen, één voor mannen en één voor homoseksuelen. Formeel is er plaats voor 250 gedetineerden, maar in werkelijkheid zitten hier meer dan 800 gevangenen opgesloten. Het eerste gedeelte alleen al telt bijna 230 vrouwen. Ongeveer 85 hiervan behoren tot de stedelijke MS bende (Mara Salvatrucha), één van de grote jeugdbendes die actief zijn in Midden Amerika.

De vrouwen delen in totaal vijf cellen. Slechts enkele oudere vrouwen hebben het geluk een bed voor zichzelf te hebben. Veelal geldt: twee gevangenen per matras. Ook water blijkt schaars. Voor 50 vrouwen is er één douche, waar van zaterdag tot en met maandag water uitkomt. Voor de overige vier dagen vullen de vrouwen plastic flessen met water. Ieder vult acht flessen en heeft zo twee liter water per dag om te drinken en voor persoonlijke hygiëne. Na drie dagen slaat het water in de fles groen uit.

Een grote groep vrouwen in de Sesuntepeque gevangenis is niet veroordeeld, maar wacht op haar rechtszaak. Hun rechten kennen ze niet. Livia is een vrouw van 23 jaar en moeder van 3 kleine kinderen. Zoals zovelen die ik spreek, is ze opgepakt voor haar aanwezigheid in een groep, waarvan een of meerdere mensen lid was van een bende. Ze wacht nu al een jaar en drie maanden tot haar rechtszaak dient. Schouderophalend en gelaten wordt er geknikt, “zo gaat dat hier”. Haar kinderen heeft ze in al die tijd niet gezien, ze worden door enkele familieleden opgevangen. Door repressieve maatregelen van de vorige conservatieve regering kan elke jongere opgepakt worden enkel op basis van het hebben van een tatoeage of het aanwezig zijn in een groep met daarin bendeleden. Van de 14.000 jongeren die in het jaar 2005 werden opgepakt, wordt geschat dat zo'n 10.000 personen later werden vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs. Het rechtssysteem is bovendien zo vertraagd dat gevangenen vaak al meer dan een jaar opgesloten zitten voordat hun zaak überhaupt wordt behandeld. Zo ook Livia. Op de achtergrond klinkt ‘Non, Je ne regrette rien’ van Edith Piaf. En inderdaad, waarom spijt als je niets gedaan hebt.

Er wordt gelachen wanneer ik foto´s maak. “Nee niet van mij, want dan breekt je camera”. Een luid lachsalvo van de omringende vrouwen. Schuchter en ontwijkend, maar tegelijkertijd gevleid. Ze kunnen niet wachten zichzelf op het beeldschermpje terug te zien. Er gebeurt iets met ze. Andere vrouwen zijn schuw en bang, moeten niets van me hebben of ‘ondergaan’ simpelweg de foto, enigszins verloren.

De volgende keer dat ik er ben, word ik vanuit verschillende kanten geroepen. Ik maak praatjes en hoor verhalen aan. Zoveel tijd als zij hebben om te vertellen, zo weinig tijd heb ik om te luisteren. Ergens lijken ze te berusten in hun lot. Dat vind ik moeilijk te accepteren. Ik probeer inzicht te krijgen in het leven hierbinnen. Maar zodra de ijzeren deur weer achter me sluit vraag ik mij nog steeds af wat er werkelijk gebeurt tussen deze muren; als wij weer weg zijn, als de bewaker even niet kijkt, als de lampen ´s nachts uitgaan.

Stichting Caramundo steunt de jonge vrouwen in deze gevangenis.
Voor meer informatie zie www.caramundo.org.